May tatlong bagay na talagang bumabagabag sa isip ng tao sa bawat panahon at henerasyon: kalayaan, kaluluwa/afterlife at Diyos .
Ito ang tatlong bagay na patuloy na nag niningas sa isip ng mga pilosopo sa bawa’t panahon. Isang pilosopong aleman na nag ngangalang Immanuel Kant ang nag sabing hindi daw talaga ito buong buo na maipapaliwanag o mabibigyan ng proweba at hindi rin naman ito kayang tuluyan nang mapasinungalingan, kaya mauuwi nalamang ang mga tao sa desisyon na kung gusto ba nila itong paniwalaan o hindi depende sa praktikalidad at sa mabuti nitong maidudulot sa lipunan. Maraming tutol sa ganitong pilosopiya ni Kant, isa na dito si pareng Richfried, ngunit hindi ko ito tatalakayin dito. Ang nais ko munang pagusapan ay ang essensya ng kalayaan.
Kalayaan. Meron nga ba ako nito? Ikaw, meron ka ba nito? Totoo ba talagang may kalayaan tayo? Totoo ba na meron tayong free will? Marahil nasa isip mo ngayon, duh? like where have you been? duh? free will? Pero ano ba ang free will? Ginagawa ba talaga natin ang mga bagay bagay, pinipili ba natin ang ating mga desisyon depende sa gusto natin, o dahil ito ang gusto ng lipunan? Bibili ako ng sapatos, sigurado ba ako na ang bibilhin ko ay gusto ko, at hindi ang sinusubo sakin ng mga komersyal sa TV? Pag may syota ka kunwari, susubukan mo bang maging mapangahas dahil ito ang sabi ng midya, o magiging isang true love waits advocate ka kasi ito ang sigaw ng iyong rehiliyon? Yung magandang nakita dumaan kanina, maganda ba siya kasi maganda siya para sakin, o dahil ito ang gandang tinakda ng midya? Isa lang bang produkto ng lipunan ang ating mga desisyon sa buhay? Wala ba talaga tayong kontrol dito? Marahil nalalabuan ka na, natatawa o nagagago, ako rin eh.
Siguro yun ang dahilan kung bakit nabaliw si Nietzsche at marami pang ibang mga pilosopo. Siguro yun ang dahilan kung bakit may mga radical na pemenista ang nalululon sa droga at mga punkista na nag papakamatay, masyado nilang hinahanap ang kalayaan. Sa tingin ko, ang kalayaan ay hindi talaga wagas, hindi ito pure kung baga, isa itong napaka labong salita. Isang salita na may essensyang puno ng kahiwagaan, parang isang kaliedescope, imagine mo yung katulad sa barberyang dalawang salaming magkaharap, walang tiyak na katapusan. Siguro darating ang panahon na maiintindihan din nating ito, o baka hindi, ewan. Pero siguro, hindi naman importante na talagang maintindihan natin ang kalayaan eh. Siguro hindi naman ganun kaimportante na maging malaya tayo sa lahat ng bagay na may epekto sa buhay natin. Siguro sapat nang masaya tayo sa kalayaang natatamasa natin, maging ano mang klase ito, lubusan man o kahit konti konti lang. Siguro hindi naman ganun kasama maimpluwensyahan ng lipunan. Bulok man ito at puno ng kagaguhan, kabilang parin naman tayo sa lipunan eh. Hindi ko sinasabing maging mga alipin tayo nito, pero naisip ko lang na baka sa pilit na pag hulagpos mo dito, imbes na makamit mo ang tunay na euphoria ng pag ka kalas, ang mauwian mo ay isa lamang hungkag na kaharian ng araw. Hindi masama maging iba, sa totoo nga mahalaga ito pagka’t ito ang susi ng pag babago, kaso lang ang problema dito ay kung nais mo nang mahiwalay, hindi lang maging iba at bago kundi maging isang estranghero na sa sarili mong pinag mulan sa tindi ng nais mong maka laya. At sa ganitong radikal na pag iisip pinapanganak ang mga self-righteous son of a bithces. Sori, wala na akong maisip na iba pang adjectives na bagay. Hindi ko naman nilalahat eh, pero malaki ang tyansa.
Mahirap talagang intindihin ang kalayaan. Mahirap malaman kung meron ka ba nito o wala. Pero sana, hindi tayo malasing sa mga hungkag na pangako ng ating mga ilusyon sa kalayaang walang maliw.
takte, sa tingin ko andami kong falacies na nagawa, pasensya na,
Kaya pwede rin natin tanungin ang ating mga sarili, ang hindi ko ba pag sunod sa magulang ko ay isang uri ng pag papalakas ng aking kalayaan, o isa lang uri ng paghulagpos sa ilalim ng kamandag pop culture o main stream midya? Hahahaha! Jowk! Punks not dead! hahahaha….
May mga stoic, may mga tao na tingin ay ang will ang absolute, may mga tao na ang tingin ay ang tanging totoo sa buhay nila ay ang mga desisyong ginagawa niya, eh ikaw?
